Šta je FIP?

Zarazni peritonitis mačaka (Feline infectious peritonitis (FIP)) smrtonosna je bolest od koje oboljevaju odrasle mačke i mačići. FIP se pojavljuje kod vrlo malo odraslih mačaka i mačića, a uzrokovan je uobičajenim virusom koji se zove mačji koronavirus.

Nastala  upala dovodi do zatajenja zahvacenih organa, groznice koja ne reaguje na antibiotike i čestog nakupljanja guste žute tekućine u trbuhu ili prsima. “Mokri” oblik FIP-a uključuje gustu, žutu tekućinu kao što je navedeno. “Suhi” oblik je teži, dovodi do smrti tokom mnogo duzeg razdoblja (potencijalno godinama, ali obično sedmicama do mjesecima.)  Smatra se da i mokri i suhi oblik imaju 100% smrtnost, iako su nedavno neki noviji tretmani donijeli nadu.

Da li je FIP zarazan?

Vrlo jednostavno, odgovor je ne. FIP proizlazi iz infekcije crijevnim koronavirusom mačaka, ali FIP nije zarazan.

Kako zarazna bolest može ne biti zarazna?

Zarazna se bolest prenosi sa životinje na životinju . Mačji crijevni koronavirus je zarazan, ali većina mačaka koje se zaraze dobiju samo privremene simptome slične gripi (groznica, proljev, malaksalost). FIP je posebna reakcija na infekciju crijevnim koronavirusom mačaka. Hoće li mačka dobiti ovu razornu reakciju na inače bezopasni virus više ovisi o pojedinoj mački nego o virusu. Virus je zarazan, ali mačka ne može prenijeti FIP na drugu mačku.

Što znamo o mačjem crijevnom koronavirusu?

Neke osnove o ovom virusu su: 

Uobičajen je svugdje gdje su mačke smještene u skupinama i lako se prenosi između mačaka.

Prijenos je obično kontaktom sa zaraženim izmetom. To znači da je kutija s pijeskom uobičajeno mjesto gdje se infekcija odvija. Zaraza koronavirusom je neuobičajena kod mačaka koje slobodno šetaju vani (bez pijeska) ili koje žive u domovima u kojima živi samo jedna mačka.

Aktivna infekcija traje nekoliko sedmica do nekoliko mjeseci. Tokom tog razdoblja virus se izlučuje u stolici zaražene mačke. Ako se mačka ponovno zarazi, virus se ponovno izlučuje sedmicama do mjesecima. Tokom tog vremena mačka može, ali i ne mora izgledati nimalo bolesno. Neke zaražene mačke ne izlučuju virus

Većina kućnih dezinficijensa odmah ubija koronavirus. Sobna temperatura ubija koronavirus u roku od 48 sati. Tepisi štite od virusa i virus može preživjeti u tepisima najmanje sedam sedmica.

Nakon što je mačka zaražena virusom i ozdravila, mačka se može lako ponovno zaraziti stalnim izlaganjem zaraženom izmetu. Na taj način se mnoge uzgajivačnice u kojima uvijek borave mačke koje dijele pijesak nikada ne riješe ove infekcije.

Enterički koronavirus napada crijevne stanice i stvara GI smetnje. Sve dok je infekcija ograničena na GI trakt, neće biti FIP-a.

Vjerovatnije je da će se mutacija u oblik virusa koji može uzrokovati FIP dogoditi kod mačke s kompromitiranim imunološkim sistemom. Većina mačaka s FIP-om mlađa je od 1 godine (njihova nezrelost je njihov imunološki kompromis). Drugi važan faktor mutacije je višestruka izloženost/infekcija. Kada se mačke stalno ponovno inficiraju, virus koji nose ima više šanse da mutira u oblik koji uzrokuje FIP.

Faktori koji povećavaju mogućnost mutacije koronavirusa uključuju: genetika, rano odvikavanje, dob u trenutku infekcije koronavirusom, hirurški stres (obično sterilizacija), dijeljenje pijeska sa drugim mackama..

Koja je vrsta testiranja dostupna?

U ovom trenutku dijagnoza FIP-a je klinička. To znači da ne postoji pozitivan ili negativan test; veterinar mora gledati zbir više nalaza. Ovo su neki od nalaza koji su povezani s nalazima fizikalnog pregleda i anamneze da bi se postavila dijagnoza FIP-a: povišenja ukupnog proteina, alfa-2 i gama globulina, omjer albumina i globulina, titar antitijela, ispitivanje trbusne/prsne tekucine, Rivaltin test,PCR, biopsija tkiva.

Postoji li lijek ?

Dva su obećavajuća lijeka: GC376 (također nazvan CL-Pro) i GS-441524 (na tržištu se prodaje kao remdesivir. Rezultati s GS-441524, analogom nukleozida, bili su bolji. S manjim brojem nuspojava i recidiva lako se riješilo primjenom viših doza. Nekoliko mačaka u kliničkom ispitivanju umrlo je od nepovezanih stanja, ali preostalih 26 mačaka uspjelo je izliječiti. GS-441524 može prijeći krvno-moždanu barijeru s višim dozama i liječiti neurološku verziju bolesti

Izvori crnog tržišta pojavili su se za oba lijeka, posebno u Kini. Praktično ne postoji kontrola kvalitete za te tvari, a pretvorba iz praha u injekcije, što nije mali hemijski poduhvat, obavlja se nepoznatim procesima na crnom tržištu.

Je li infekcija ograničena na mačke?

Da. Psi i ljudi ne mogu oboljeti od mačjeg koronavirusa. Mačji crijevni koronavirus nije uključen u SARS (teški akutni respiratorni sindrom) niti u Covid-19, iako su oba oblika SARS-a uzrokovana koronavirusima.